۴۰ سال ارزش ریال ایران دربرابر دلار

به تحلیل کارشناسان اقتصادی

به گزارش نباءخبر، متغیرهای متعددی در سالهای اخیر باعث به عقب رانده شدن ارزش ریال شده اند. در این گزارش روند کاهش ارزش پول ملی طی سالهای بعد از پیروزی انقلاب و عوامل موثر بر آن بررسی شده است.تمایل شهروندان عادی به نگهداری دلار ممکن است در نگاه اول عجیب باشد اما توجه به روند بلندمدت، ما را به این نتیجه می رساند که ممکن است حق با آن ها باشد.
مهم ترین شوک های ارزی پس از انقلاب
به دنبال وقوع انقلاب در سال ۱۹۷۸ میلادی (١٣۵٧ خورشیدی) ارزش ریال که زمانی جزو ۱۶ ارز برتر جهانی توسط صدوق بین المللی پول معرفی شده بود در برابر دلار رو به کاهش رفت. ١٠ سال بعد در سال ۱۹۸۸ میلادی ( سالی که جنگ بین ایران و عراق به پایان رسید) ارزش دلار با رشد ۲۰ درصدی نسبت به سال قبل آن به ۱۲۰۰ ریال رسید و پس از آن نیز روند کاهش ارزش پول ملی متوقف نشد؛ تا جایی که در شوک ارزی مهم بعدی و در سال ۱۹۹۵ میلادی (١٣٧۴ خورشیدی) هر دلار با ۵۴ درصد افزایش نسبت به سال قبل به ۴۰۳۰ ریال رسید. در سال ۲۰۰۹ میلادی (١٣٨٨ خورشیدی) ارزش دلار برای نخستین بار از ۱۰ هزار ریال نیز عبور کرد و تنها سه سال طول کشید تا دلار سه برابر شود و به ازای ۳۸۰۰۰ ریال مبادله شود.
دوران طلایی ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶
روند مثبت مذاکرات هسته ای و بازگشت امید به جامعه در خصوص آینده کمک زیادی به آرام شدن فضای بازارها کرد. طی این سال ها اقتصاد ایران نرخ های رشد بالا، تورم کم و بازار ارز باثباتی را تجربه کرد. شکی نیست که برجام در این دوره نقشی کلیدی را ایفا کرد و نه تنها ارزش دلار در مجموع این سال ها بالا نرفت که در برابر ریال کاهش نیز پیدا کرد. ( نرخ دلار از ۳۶۰۰۰ ریال در سال ۲۰۱۳ به ۳۴۲۵۰ ریال در سال ۲۰۱۶ کاهش پیدا کرد.
آن طور که داده های بانک جهانی نشان می دهد، اقتصاد ایران درسال ۲۰۱۶ میلادی (١٣٩۵ خورشیدی) به نرخ رشد ۱۳.۳۹۶ درصدی دست یافت و تورم تا ۷.۲۴۵ درصد پایین آمد. در مقام مقایسه، در سال ۲۰۱۹ میلادی (١٣٩٨ خورشیدی) اقتصاد ایران ۱۰.۹ درصد کوچک شد و تورم ۳۰.۹۰۷ درصدی به ثبت رسید.
سال های اخیر
در ۱۴ ژوییه ۲۰۱۵ پس از دو سال مذاکره، ایران و قدرت های جهانی توافق جدیدی را امضا کردند. مزیت اصلی توافق برای ایران، رها شدن اقتصاد این کشور از فشار سنگین تحریمی بود. خبر برجام آثار (مثبت) خود را روی بازارها گذاشت اما در سال ۲۰۱۸ و به دنبال خروج آمریکا از توافق، ریال کاهش دیگری را تجربه کرد. به دنبال انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا و اتخاذ رویکرد موسوم به فشار حداکثری توسط دونالد ترامپ، ارزش ریال مجددا رو به کاهش رفت. در سال ۲۰۱۸ نرخ هر دلار (در بازار غیررسمی) به ۱۵۰ هزار ریال رسید. علاوه بر کارزار فشار حداکثری آمریکا، تصمیم کارگروه ویژه اقدام مالی یا FATF در بر گرداندن ایران به فهرست اقدامات متقابل، پیامدهای ویروس کرونا روی کسب و کارها و روش های تامین مالی کسری بودجه دولت به کاهش بیشتر ارزش ریال منجر شد.
عملکرد ریال و ارزهای همسایه ( بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰)
ریال ایران
سال      متوسط نرخ برابری هر دلار
۲۰۱۵  ۳۶۰۰۰ ریال
۲۰۱۶  ۳۴۲۵۰ ریال
۲۰۱۷  ۴۲۵۰۰ ریال
۲۰۱۸ ۱۵۰ هزار ریال
۲۰۱۹ ۱۵۷ هزار و ۵۰۰ ریال
۲۰۲۰  ۳۱۸ هزار ریال (نرخ تقریبی روزهای اخیر در بازار آزاد)
درهم امارات ( داده های فوق از سایت بانک مرکزی امارات استخراج شده است)
سال      متوسط نرخ برابری هر دلار
۲۰۱۵  ۳.۶۷
۲۰۱۶ ۳.۶۷
۲۰۱۷ ۳.۶۷
۲۰۱۸ ۳.۶۷
۲۰۱۹ ۳.۶۷
۲۰۲۰ ۳.۶۷
ریال عربستان ( داده های فوق از سایت بانک مرکزی عربستان استخراج شده است)
سال      متوسط نرخ برابری هر دلار
۲۰۱۵ ۳.۷۵
۲۰۱۶ ۳.۷۵
۲۰۱۷ ۳.۷۵
۲۰۱۸ ۳.۷۵
۲۰۱۹ ۳.۷۵
۲۰۲۰ ۳.۷۵
لیر ترکیه ( داده های فوق از سایت بانک مرکزی ترکیه استخراج شده است)
سال      متوسط نرخ برابری هر دلار
۲۰۱۵ ۲.۷۲۵
۲۰۱۶ ۲.۷۹۵
۲۰۱۷ ۳.۴۰۵
۲۰۱۸ ۴.۸۴۵
۲۰۱۹ ۵.۱۸۰
۲۰۲۰ ۷.۹۴۷ (نرخ تقریبی روزهای اخیر)

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید