کریدور لجستیکی بین المللی دریای خزر- خلیج فارس

به نقل از منابع خبری

معاون اول نخست وزیر روسیه خاطرنشان کرد که اکنون نقش فزاینده کریدور شمال-جنوب نه تنها به دلیل تحریم روسیه، بلکه به دلیل انتقال مراکز فعالیت اقتصادی به چین، کشورهای جنوب شرق آسیا و حوزه خلیج فارس است. به گفته وی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل روسیه و کشورهای همسایه که بر اساس اصل موازی‌سازی شکل گرفته‌اند، دیگر با روندهای جهانی مطابقت ندارد، زیرا مسیرهای نصف النهاری و به‌ویژه مسیر شمال-جنوب اکنون شروع به ایفای نقش کلیدی کرده‌اند.

به گزارش نباءخبر، روز 27 نوامبر نشست ویدئویی میان خبرگزاری های اسپوتنیک و ایرنا برگزار شد. خبرنگاران خبرگزاری های اسپوتنیک و ایرنا در بحث چشم انداز اصلی و دشواری های اجرایی پیش روی پروژه کریدور شمال – جنوب شرکت به تبادل نظر پرداختند.
در این نشست محمدرضا منافی (محمدرضا منافی، سردبیر گروه اخبار آسیا و اقیانوسیه ایرنا، ایوان زاخاروف رئیس بخش خاورمیانه و خاورنزدیک اسپوتنیک و زمان رضاخانی مدیر روابط بین الملل ایرنا شرکت دارند.
محمدرضا منافی، سردبیر گروه اخبار آسیا و اقیانوسیه ایرنا از جمله در این خصوص گفت: “در باره مزایا کریدور شمال – جنوب می توان صحبت های زیادی کرد. وقتی صحبت از مسیرهای حمل و نقل می شود، مسأله امنیت و زمان همیشه مد نظر بوده است. کشور ایران با توجه به موقعیت استراتژیک و ژئو پلیتیک خودش از زمان های بسیار دور، مسیری امن و آسان و مطمئن جهت عبور کاروان های مختلف تجاری بوده.
بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و پیدایش جمهوری های جدید، ایران اهمیت بیشتری در مقایسه با قبل پیدا کرد، چرا که کشورهای بیشتری دارند از کریدور شمال – جنوب و حتی کریدور غرب – شرق که ایران در این چهار راه وارد شده است استفاده می کنند.
خطوط ریلی، توسعه و تقویت سازی آن یکی از مهمترین نکاتی است که در این کریدور شمال – جنوب باید بر آن تأکید بشود. ایران، روسیه و هند مبتکران اصلی احداث این کریدور شمال – جنوب هستند. از دلایل اهمیت کریدور شمال – جنوب می توان به صلح و ثبات اشاره کرد که در شرایط جنگ اوکراین، شاید اهمیت نقش این کریدورهای شمال – جنوب و شرق به غرب بیش از هر زمانی برای روسیه و ایران مشخص شده باشد.
یکی دیگر از نکات مهم و اهمیت کریدور در واقع دسترسی کشوری اور آسیا، قفقاز، و همسایگان شمالی ایران با آبهای آزاد در جنوب ایران ایجاد می کند. این دسترسی بسیار مهم است. موضوع بعدی موضوع افغانستان است. تردیدی نیست که پیوستن افغانستان به این کریدور از راه های ریلی و جاده ای می تواند یک فضای خوبی را برای تجارت کشورهای منطقه و افغانستان ایجاد بکند.
افزایش تجارت روسیه با کشورهای ثروتمند حاشیه خلیج فارس و بحث انتقال انرژی در صورت نیاز یکی مزایای دیگر کریدور شمال – جنوب است. بحث گردشگری توسعه این کریدور می تواند فصل جدیدی در گردشگری منطقه ایجاد کند”.
ایوان زاخاروف رئیس بخش خاورمیانه و خاورنزدیک در این خصوص گفت: «ضرورت ایجاد یک کریدور لجستیکی بین المللی در سراسر دریای خزر با دسترسی به خلیج فارس 20 سال پیش مطرح شد. اکنون در شرایط ارتباطات تقریباً کاملاً مسدود شده روسیه و ایران با اروپای غربی، این ایده دوباره مطرح شده است. برای تحقق آن ساخت صدها تاسیسات ضرورت پیدا خواهد کرد. تمامی پروژه های سرمایه گذاری در بانک توسعه اوراسیا (EDB) بر اساس اولویت به سه گروه تقسیم شدند. برای ایجاد تاسیسات اولویت دار بیش از 10 میلیارد دلار اعتبار نیاز است.
کریدور حمل و نقل از چهار مسیر تشکیل شده است. اولی در امتداد سواحل غربی دریای خزر از جمهوری داغستان و سپس از طریق آذربایجان و ایران با دسترسی به بنادر خلیج فارس، بازارهای هند، پاکستان، آسیای جنوب شرقی، کشورهای حوزه خلیج فارس و آفریقا می گذرد. این مسیر در حال حاضر کمتر از مسیرهای دیگر مشغول است اما نکات زیادی به این بستگی دارد که زیرساخت های حمل و نقل و گذرگاه مرزی چگونه از عهده جریان رو به رشد کالاها بر آیند.
مسیر دوم در امتداد ساحل شرقی خزر از قزاقستان و ترکمنستان می گذرد و به ایران می رسد یعنی شامل عبور از سه مرز است. هماهنگی کار ثمربخش همه گذرراه های مرزی ضروری خواهد بود. مسیر عبوری از دریای خزر ارتباط متقابل بین بنادر کشورهای حاشیه دریای خزر را فراهم می‌کند و سریع‌ترین مسیر خواهد بود. اما در این مورد، کار جدی برای نوسازی بنادر و تعمیق کف دریای لازم است. بالاخره اینکه مسیر چهارم از ارمنستان و گرجستان می گذرد. اکنون این مسیر توسعه‌یافته‌ترین راه در بین همه گزینه‌ها است.
بانک توسعه اوراسیا پیش بینی می کند که بیشتر سرمایه گذاری ها (69٪) باید به سمت توسعه مسیر غربی هدایت شود. مسیر از طریق خزر 19 درصد از سرمایه گذاری ها را به خود اختصاص می دهد و سهم مسیر شرقی 12 درصد است. در ماه اوت، پس از نشست شورای بین دولتی اوراسیا، تاسیس شرکت بیمه اتکایی اوراسیا اعلام شد. این شرکت ظرفیت بیمه و مدیریت حرفه ای ریسک ها در فضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا را افزایش می دهد که به لطف آن افزایش بیش از 6 میلیارد دلاری حجم تجارت متقابل در این اتحادیه امکان پذیر خواهد بود.
روسیه پیشنهاد می کند امکان ایجاد یک اپراتور مشترک لجستیکی برای کریدور حمل و نقل شمال-جنوب همراه با ایران و جمهوری آذربایجان بررسی شود. این در ماه اکتبر توسط آندری بلائوسف، معاون اول نخست وزیر روسیه اعلام شد.
معاون اول نخست وزیر روسیه خاطرنشان کرد که اکنون نقش فزاینده کریدور شمال-جنوب نه تنها به دلیل تحریم روسیه، بلکه به دلیل انتقال مراکز فعالیت اقتصادی به چین، کشورهای جنوب شرق آسیا و حوزه خلیج فارس است. به گفته وی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل روسیه و کشورهای همسایه که بر اساس اصل موازی‌سازی شکل گرفته‌اند، دیگر با روندهای جهانی مطابقت ندارد، زیرا مسیرهای نصف النهاری و به‌ویژه مسیر شمال-جنوب اکنون شروع به ایفای نقش کلیدی کرده‌اند.
این کریدور در آینده می تواند به رقیبی واقعی برای کانال سوئز تبدیل شود و تاکید کرد که توسعه آن در حال حاضر به تعامل با جمهوری آذربایجان و ایران بستگی دارد. ما انتظار داریم تا سال 2030 حجم محموله های روسیه در امتداد کریدور شمال-جنوب تقریباً دو برابر شده و از 17 میلیون تن فعلی به 32 میلیون تن برسد . در عین حال، ما چشم انداز اصلی را در مسیر غربی می بینیم که از آذربایجان عبور می کند”.
زمان رضاخانی مدیر روابط بین الملل ایرنا از جمله در این خصوص گفت: «صحبت از کریدور شمال جنوب است، راه گذری که که شبکه ای از جاده های خاکی و راه های آبی و راه آهن است و یک مسیر اقتصادی را در کنار یک مسیر سنتی در اختیار تاجران می گذارد.
یک ایده جایگزین می تواند برای مسیر کانال سوئز خوب باشد. صحبت از این است که با راه اندازی کامل کریدور شمال – جنوب ، مسیر بین هند و روسیه، حالا 30 درصد از نظر اقتصادی به صرفه تر خواهد بود و زمان انتقال کالاها بر اساس بعضی بررسی ها به بیش از 50 درصد کاهش می دهد.
حالا این سوال پیش می آید که این راهگذر که برای تاجران مفید است چرا به کندی پیش رفته است؟
من چند چالش را که کارشناسان به عنوان چالش های پیش روی بهره برداری کامل از این راه گذر عرض می کنم. یکی از چالش ها، چالش های فنی و زیرساختی است. بدین معنا که بنادری که در مسیر این راه گذار شمال – جنوب قرار دارند باید توسعه پیدا کنند.
علت کُند بودن پیشرفت در این پروژه به گفته کارشناسان این است که در پروژه های مشابه یک یا چند موسسه مالی بصورت گسترده از آن ها پشتیبانی می کنند. اما در مورد کریدور شمال – جنوب اینطور نبوده است. مشکل دیگری که کارشناسان اشاره می کنند، مشکل قانونی است.
چالش دیگر، چالش های تحریم است که آمریکا علیه ایران و روسیه وضع کرده است و در یکسال اخیر افزایش پیدا کرده، یک چالش مشترک برای همه کشورهایی است که می توانند از گذر راه شمال – جنوب بهره مند بشوند. راهکار آنها، یکی سازوکارهای مشترک مالی و بیمه ای است.
یک چالش دیگر، چالش اطلاع رسانی به افکار عمومی است. نشست های سیاسی که بین کشورهای مسیر راه گذار شمال – جنوب برگزار شده نشان می دهد که این کشورها عزم خوبی برای این راه گذر دارند. اما در حوزه رسانه آنطور که باید و شاید بصورت سازماندهی شده به این موضوع نپرداختیم. از طریق رسانه تاجرها بهتر می توانند با منافع جمعی یک پروژه بین المللی مثل راه گذر شمال – جنوب آشنا بشوند».


ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید