سرتیتر خبر

ایران در حال نهایی کردن توافقی با عمان درباره مسیرهای جدید کشتیرانی در تنگه هرمز است، اما توافق میان این دو کشور ساحلی به‌تنهایی موجب بازگشایی این آبراه نخواهد شد؛ اقدامی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، خواهان آن است.این مذاکرات از آن جهت اهمیت دارد که می‌تواند اختلافات درباره ترتیبات کشتیرانی را که موجب اختلال در تجارت جهانی شده است، حل کند. اما ایران اعلام کرده است که آمریکا باید شروط بیشتری را برآورده کند تا کشتی‌ها بتوانند آزادانه از این مسیر عبور کنند.

همزمان با برگزاری نشست سران ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان در جده، گزارش‌ها حاکی است که پیمان دفاعی سه‌جانبه‌ای که قرار است امروز میان این سه کشور امضا شود، به طور رسمی «توافق مکه» (Mecca Agreement) نام‌گذاری شده است.این نشست و پیمان دفاعی سه‌جانبه، پاسخی به بی‌ثباتی عمیق منطقه‌ای، به ویژه پس از حملات به ایران و تشدید تنش‌ها در خاورمیانه است.

حملات دقیق‌تر و مرگبارتر ایران، ضعف‌های پدافندهای تحت فشار در سراسر منطقه خلیج فارس را آشکار کرده است.با تشدید بحران در خاورمیانه، ایران با دقت فزاینده‌ای در حال بمباران پایگاه‌های آمریکا و زیرساخت‌های حیاتی در منطقه خلیج فارس است؛ اقدامی که با کمک تصاویر ماهواره‌ای چین و تاکتیک‌هایی که روسیه در اوکراین آموخته، انجام می‌شود.

اگر بخواهیم تجربه مشروطه را تنها در یک جمله خلاصه کنیم، شاید بتوان گفت که این انقلاب، «قانون را نوشت، اما نهادهای حافظ قانون را نساخت.» تفاوت میان یک انقلاب موفق و یک توسعه سیاسی پایدار، دقیقاً در همین نقطه آشکار می‌شود. انقلاب می‌تواند نظم پیشین را برهم زند، اما استمرار نظم جدید، نیازمند نهادهایی است که مستقل از اشخاص، منافع گروهی و تحولات مقطعی عمل کنند.در تجربه ایران، قانون اساسی و مجلس شورای ملی پیش از آنکه بر بستری از نهادهای باثبات استوار شوند، در معرض کشاکش نیروهای سیاسی، بحران‌های امنیتی و مداخلات خارجی قرار گرفتند. به همین دلیل، قواعد جدید هنوز فرصت نیافته بودند که به عادت سیاسی و فرهنگ حکمرانی تبدیل شوند. آنچه شکل گرفت، بیش از آنکه «نظام مشروطه» باشد، «آغاز تجربه مشروطه» بود.

در ۶ اوت ۱۹۴۵ [۱۵ مرداد ۱۳۲۴]، ایالات متحده اولین و تنها کشوری شد که در زمان جنگ از سلاح اتمی استفاده کرد؛ آن‌ها یک بمب اتمی را روی شهر هیروشیمای ژاپن انداختند. بر اثر انفجار، حدود ۸۰ هزار نفر مستقیماً جان باختند و ۳۵ هزار نفر دیگر نیز زخمی شدند. دست‌کم ۶۰ هزار نفر دیگر نیز تا پایان سال بر اثر عوارض ناشی از بارش‌های اتمی (گرد و غبار رادیواکتیو) جان خود را از دست دادند.هرچند انداختن بمب اتمی بر ژاپن به جنگ جهانی دوم پایان داد، بسیاری از مورخان بر این باورند که این رویداد جنگ سرد را نیز شعله‌ور کرد.

دو منبع آگاه گفته‌اند که ایالات متحده در جریان جنگ با ایران، تقریباً تمام ذخایر جهانی موشک‌های هدایت‌شونده دوربرد خود را مصرف کرده است. به گفته این منابع، آمریکا تقریباً تمامی موشک‌های اتکمز (ATACMS) و همچنین موشک‌های Precision Strike Missile) PrSM) را به کار گرفته است.

واشنگتن بارها در ارزیابی ظرفیت تغییر در ایران و شناخت رهبران جمهوری اسلامی ایران دچار خطا شده و تهران در بسیاری از مقاطع توانسته است از اختلافات داخلی آمریکا و عامل زمان به عنوان اهرم چانه‌زنی استفاده کند.ادعای خشمگینانه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر اینکه ایران در تعاملات خود با واشنگتن «به‌طرز باورنکردنی دوگانه رفتار می‌کند»، تازه‌ترین نشانه از دشواری او در درک رقبای ایرانی‌ است. ترامپ خود را استاد شناخت و بهره‌برداری از دشمنانش می‌داند، اما رهبران ایران بارها او را سردرگم کرده‌اند.

ایران باید «مذاکره» را به عنوانِ یک ابزارِ دیپلماتیک (برای کاهشِ فشار) بپذیرد، اما هرگز نباید گاردِ نظامی‌اش را پائین بیاورد. در ژئوپولتیک، وقتی دشمن از مذاکره حرف می‌زند، بهترین زمان برای «تقویتِ بازدارندگی» است. آمریکا در حالِ انجامِ یک بازیِ «دوگانه» است؛ با یک دست «شاخه زیتون» نشان می‌دهد و با دستِ دیگر «شمشیر» را تیز می‌کند. درگیریِ گسترده به نفعِ هیچ‌کس نیست، اما «تنشِ مدیریت‌شده» بخشی از واقعیتِ جدیدِ منطقه است. بازیگرانِ جدید هم فقط زمانی وارد می‌شوند که احساس کنند «موازنه قوا» به هم خورده است. تا وقتی توازنِ وحشت برقرار باشد، قاعدتاً، جنگِ بزرگ رخ نمی‌دهد؛ اما باید برای هر سناریویی آماده بود.

پاکستان سابقه شناخته‌شده‌ای در عرصه بین‌المللی درزمینهٔ امنیت هسته‌ای حفظ کرده است؛ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها از همکاری پاکستان قدردانی کرده و مقامات آن، جنبه‌هایی از شیوه‌ها و آموزش‌های امنیت هسته‌ای این کشور را به‌عنوان نمونه‌هایی توصیف کرده‌اند که سایر کشورها می‌توانند از آن درس بگیرند.افزون بر این، پاکستان میزبان مرکز عالی امنیت هسته‌ای پاکستان است که به شرکت‌کنندگان داخلی و بین‌المللی آموزش می‌دهد.

بازدارندگی آینده بر پایه ترکیبی از عمق و تنوع زرادخانه شکل خواهد گرفت. در چنین چارچوبی، موشک‌های رهگیر پیشرفته در کنار سامانه‌های رهگیری کم‌هزینه، مدیریت میدان نبرد مبتنی بر هوش مصنوعی، جنگ الکترونیک، سلاح‌های انرژی هدایت‌شده و دیگر سامانه‌های دفاع لایه‌ایِ توانمند در مقابله با حملات اشباع‌کننده، مؤلفه‌های اصلی جنگ‌های آینده را تشکیل خواهند داد.

تصاویر و ویدیوهای منتشرشده نشان می‌دهد شعله‌های بزرگ آتش که از محل پایگاه‌ها زبانه می‌کشد، به روشنی از داخل خاک عراق قابل رویت است. گزارش‌ها همچنین از شنیده شدن صدای این انفجارها در استان بصره عراق و تأثیرات آن در بخش‌های شرقی کویت حکایت دارند.

مسیر دیپلماتیک، ترامپ را دست کم در حال حاضر از خطرات اقدامات نظامی بزرگ مصون کرده است اما دیپلماسی خطرات خاص خود را دارد، از جمله اینکه ایران ممکن است، تردید ترامپ را دلیلی برای تلاش برای به حداکثر رساندن اهرم فشار خود در مذاکرات بداند. سوزان مالونی، متخصص امور ایران در موسسه بروکینگز گفت: مذاکره برای توافقی که آزادی دریانوردی را حفظ کند، سریع یا آسان نخواهد بود. مشخص نیست که این دولت پهنای باند یا دامنه توجه لازم را داشته باشد.

«ترامپ همواره در طول حیات سیاسی خود ثابت کرده که از حربه تهدید به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای مذاکره و امتیازگیری استفاده می‌کند. او پیش از این نیز بارها مواضع بسیار تندی اتخاذ کرده، اما درست در بزنگاه تصمیم‌گیری نهایی، به دلیل محاسبه هزینه‌های گزاف درگیری، از اجرای بخش عمده‌ای از تهدیداتش پا پس کشیده است.بنابراین، آنچه در روزهای اخیر شاهد آن بودیم، نه یک تغییر راهبردی، بلکه صرفاً یک تاکتیک مقطعی است.»

جنگ آمریکا علیه ایران همچنین تنش ذاتی میان تلاش قدرت‌های متوسط برای دستیابی به خودمختاری، از یک سو و نیاز و هزینه ائتلاف‌ها، از سوی دیگر، را آشکار کرده است. ائتلاف آنها با آمریکا باعث شد قدرت‌های متوسط خلیج فارس، مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی، به اهداف حملات ایران تبدیل شوند. این ائتلاف برای آنها نقض امنیت و حاکمیتشان را به همراه داشت. از سوی دیگر، خود جنگ باعث شد این کشورها، دست‌کم در کوتاه‌مدت، بیش از پیش به آمریکا وابسته شوند؛ زیرا نیاز آنها به تضمین‌های امنیتی و مشارکت‌های دفاعی قدرتمندتر افزایش یافته و نگرانی درباره ایران عمیق‌تر شده است.

ترامپ : به منظور حفظ منافع آینده جهان و همچنین فراهم شدن زمینه برای «ایرانی موفق و مرفه»، با لغو حمله موافقت کرده است؛ البته به شرط آنکه مذاکرات در کوتاه‌ترین زمان ممکن به توافقی نهایی منجر شود. او همچنین ادعا کرد که اسرائیل نیز از این رویکرد حمایت کرده و در این تعهد با آمریکا همراه است.